Nhà thờ họ – Từ đường

Từ đường họ Nguyễn Đình | Gỗ lim | Bắc Ninh

Từ đường năm gian hai chái dựng trên nền nhà cũ của dòng họ, giữ nguyên hướng và vị trí ban thờ tổ đã có từ đời trước.

Mặt tiền từ đường: mái ngói rêu phong, đầu đao chạm rồng, hàng cột đá và bậc thềm

Thông tin chi tiết

Dòng họ: Dòng họ Nguyễn Đình
Diện tích: 180 m² sàn
Quy mô: 5 gian 2 chái
Địa điểm: Từ Sơn, Bắc Ninh

Kích thước khuôn viên: 15,6 m × 11,5 m
Bề ngang mặt trước: 15,6 m
Chất liệu gỗ: Gỗ lim Nam Phi
Bố cục các gian: Gian giữa thờ tổ, đặt ban thờ chính và cửa võng chạm lộng

Hai gian bên thờ các chi trong họ

Hai chái làm nơi tiếp khách và sắp lễ ngày giỗ

Hậu cung phía sau đặt long ngai và bài vị
Hạng mục chạm khắc: Cửa võng gian giữa chạm lộng tứ linh

Kẻ hiên chạm rồng và vân mây

Ô thoáng con tiện chạy suốt mặt trước

Sơn son thếp vàng phần cửa võng và hoành phi
Thời gian thi công: 14 tháng
Năm hoàn thành: 2025
Khoảng đầu tư: 3,2 – 3,8 tỷ

Dòng họ Nguyễn Đình có từ đường cũ ba gian dựng từ những năm 1960, đến nay cột đã mục chân và mái võng. Sau nhiều lần họp họ, các chi thống nhất dựng lại trên đúng nền đất cũ, giữ nguyên hướng và vị trí ban thờ tổ.

Giữ hướng cũ, mở rộng quy mô

Ràng buộc lớn nhất của công trình này là không được đổi hướng. Nền cũ chỉ đủ cho ba gian, trong khi họ muốn năm gian hai chái để đủ chỗ cho các chi và cho ngày giỗ tổ đông người.

Phương án cuối cùng là mở rộng về hai bên và lùi hậu cung ra sau, giữ nguyên trục thần đạo và vị trí ban thờ chính. Bậc thềm nâng thêm 20 cm so với nền cũ để chống ẩm chân cột — nền đất ở đây thấp, mùa mưa hay đọng nước.

Gỗ và kết cấu

Toàn bộ khung dùng gỗ lim Nam Phi nhập chính ngạch, xẻ và sấy tại xưởng tới độ ẩm 13%. Sáu cột cái đường kính 32 cm, cột quân 26 cm. Hệ mộng đục tay hoàn toàn, dựng thử trọn bộ tại xưởng trước khi tháo chở ra công trường.

Phần chạm khắc

Cửa võng gian giữa là hạng mục tốn công nhất — chạm lộng tứ linh nhiều lớp, ba nghệ nhân làm trong gần bốn tháng. Kẻ hiên chạm rồng và vân mây, nét chạy liền mạch qua các mối nối vì được chạm trực tiếp trên cấu kiện đã dựng.

Sơn son thếp vàng chỉ làm ở cửa võng, hoành phi và câu đối. Phần khung để mộc, đánh dầu tự nhiên — đây là lựa chọn của dòng họ, muốn giữ vẻ trầm của gỗ lim thay vì sơn phủ toàn bộ.

Hình ảnh công trình

Gian giữa nhìn từ sân: hoành phi sơn son thếp vàng, câu đối trên hai cột, cửa bức bàn chạm và ban thờ tổ

Cận cảnh kẻ hiên chạm rồng và vân mây nhiều lớp trên gỗ mộc

Ban thờ tổ với đồ thờ bằng đồng và hoa văn sơn son

Chi tiết đầu đao và ngói mũi hài trên mái